Beyni “ince ayarlı” tutuyor
Uzmanlara göre, müzikle uğraşmak beynin “bilişsel rezerv” adı verilen mekanizmasını güçlendiriyor. Bu sayede yaş ilerledikçe bile beyin, genç bir birey gibi verimli çalışmaya devam edebiliyor. Çalışmanın yazarlarından Dr. Yi Du, müzikle uzun süre ilgilenen kişilerin beyinlerini “iyi akort edilmiş bir enstrümana” benzeterek, “Nasıl ki iyi akort edilmiş bir enstrümanı duymak için sesini artırmanız gerekmez, aynı şekilde müzisyenlerin beyinleri de yıllar süren antrenmanla ince ayarlı kalır” dedi.
12 saatlik müzik pratiği fark yaratıyor
Haftada yaklaşık 12 saat enstrüman çalmanın, beynin işitme, hareket ve konuşma gibi işlevleri yöneten bölgelerindeki bağlantıları güçlendirdiği ortaya çıktı. Bu sayede müzisyenler, kalabalık ortamlarda belirli sesleri ayırt etme konusunda yaşıtlarına göre çok daha başarılı oldu.
Genç beyinlere daha yakın
fMRI taramaları, müzik eğitimi almamış yaşlı bireylerin beyinlerinde işitsel işlemeden sorumlu bölgelerde yoğun aktivite olduğunu gösterdi. Bu durum, beyinlerinin yaşa bağlı kayıpları telafi etmeye çalıştığını ortaya koydu. Buna karşılık, uzun yıllardır müzikle ilgilenen yaşlıların beyin aktiviteleri genç yetişkinlerin beyinlerine oldukça yakın bulundu. Özellikle sağ yarı küredeki düşük aktivitenin, kalabalıkta konuşmaları ayırt etme becerisini artırdığı saptandı.
Hareket ve konuşmada da etkili
Müzikle ilgilenen yaşlı bireylerin, hareket kontrolünden sorumlu sol precentral girus bölgesinde de gençlerle benzer aktiviteler gösterdiği kaydedildi. Bu bölge, sağ el ve kol gibi hareketlerin yanı sıra konuşma ve düğmeye basma gibi istemli eylemleri planlamada önemli rol oynuyor.
Alzheimer’dan bağımsız
Araştırmacılar, gözlenen bu değişimlerin Alzheimer ya da diğer nörolojik rahatsızlıklarla değil, “normal yaşlanma süreci”nde ortaya çıkan doğal zihinsel yavaşlamalarla bağlantılı olduğunu vurguladı.
Katılımcılar ve sonuçlar
Çalışmaya, ortalama 65 yaşında olup en az 32 yıldır enstrüman çalan 25 müzisyen, müzik geçmişi olmayan 25 yaşlı birey ve 20’li yaşlarında müzikle ilgilenmeyen genç yetişkinler katıldı. Katılımcılar farklı gürültü seviyelerinde “ba”, “da”, “pa” ve “ta” hecelerini dinlerken beyin aktiviteleri ölçüldü. Sonuçlar, yaşlı müzisyenlerin özellikle düşük gürültü ortamında sesleri ayırt etmede çok daha başarılı olduğunu ortaya koydu.
Demans riskine karşı umut
Bilim insanlarına göre bu bulgular, yaşlı bireyler arasında müzik eğitiminin teşvik edilmesinin demans ve benzeri bilişsel bozukluklara karşı koruyucu bir yöntem olabileceğini gösteriyor. Konuyla ilgili Japonya’daki Kyoto Üniversitesi’nde yapılan başka bir araştırmanın da bu sonuçları desteklediği ifade edildi.
