Cornell Üniversitesi’nden bilim insanları, soğan doğrarken göz yanmasını önlemenin basit ama etkili yolunu ortaya koydu. Yapılan araştırmalarda, göz yaşına neden olan kimyasalın salınımını azaltmak için iki temel unsura dikkat edilmesi gerektiği tespit edildi: keskin bir bıçak ve yavaş kesme hızı.
Göz Yanmasının Asıl Sebebi Ortaya Çıktı
Daha önceki araştırmalarda, soğan kesildiğinde ortaya çıkan “syn-propanethial-S-oxide” adlı kimyasalın gözleri tahriş ettiği bilinmesine rağmen, bu kimyasalın ortama ne ölçüde yayıldığını kontrol altına almanın yolu net olarak bilinmiyordu. Cornell Üniversitesi araştırmacıları bu soruya yanıt aradı.
Geliştirilen özel bir deney düzeneği sayesinde, farklı bıçak keskinlikleri ve kesme hızları test edildi. Yüksek çözünürlüklü kameralarla yapılan çekimlerde, soğanın doğranması sırasında havaya yayılan sıvının miktarı gözlemlendi.
Keskin Bıçak ve Sabır Göz Yaşını Önleyebilir
Araştırma sonuçları oldukça net: Keskin bıçaklar, soğanın katmanlarını daha temiz şekilde keserek içeriğin dışarı sıçramasını önlüyor. Yavaş kesim ise, soğan suyunun havaya yayılma oranını düşürüyor. Bu iki etken birleştiğinde, gözlerin tahriş olmasının önüne geçiliyor.
Araştırma ekibi şu değerlendirmede bulundu:
“Bıçak bilemenin göz yaşarmasını azalttığına dair halk arasındaki inanışı bilimsel olarak doğruladık. Ayrıca yavaş kesimle birleştiğinde etkisi katlanıyor.”
Kör Bıçak Tehlike Saçıyor
Uzmanlara göre kör bıçak kullanmak sadece kesim işini zorlaştırmıyor; aynı zamanda soğanın yapısına zarar vererek daha fazla sıvı ve gaz salımına neden oluyor. Katmanlar ezildiğinde iç basınç artıyor ve bu da göz yakıcı maddelerin çevreye fırlamasına yol açıyor. Üstelik hızlı yapılan kesimler, bu etkinin daha da artmasına sebep oluyor.
Hijyen Açısından da Kazanç Sağlıyor
Bu yöntem sadece konfor sağlamıyor, aynı zamanda mutfak hijyenini de olumlu etkiliyor. Araştırmanın yazarları, bu uygulamanın havaya yayılan patojenleri azaltabileceğini belirtiyor. Özellikle sert kabuklu sebzelerde doğru kesim tekniklerinin, mikroorganizma yayılımını da sınırladığına dikkat çekiliyor.
