Hoca'nın biri çıkmış "faiz haramdır" diyor. Bakara Süresini okuyor, deliler gösteriyor. Faizin haram olduğunu ispata çalışıyor. Müslüman'ın faiz alıp-veremeyeceğini söylüyor. İlginçtir Borsaya da karşı. Belli ki ekonomi konusunda tam cahil.
Faiz ekonomik bir geçekliktir. Kitap neden yasak etti bilemem. Faizin ekonomik fonksiyonları var. Bunları aşağıdaki gibi özetlemek mümkün.
1. Faizi yok sayan ülke "finans kapitali" ülkesinde tutamıyor. Finans kapital uluslararası yüksek faize akıyor. Sermaye kaybeden ülke sanayi toplumuna dönüşemiyor. Yaşanan örnekler var. Petrol satarak finans kapital elde eden ve fakat faizi yasakladığı için sanayi toplumuna dönüşemeyen İslam ülkeleri gibi.
2. Faiz yok sayıldığı zaman ''ölçek sorunu" ortaya çıkıyor. Sovyetler döneminde bu durum yaşandı. Sosyalist Felsefenin doğası gereği, Sovyetler Birliğinde faiz yasaklanmıştı. Sovyet ekonomistleri, alternatif yatırım hesabı yaparken "ölçek sorunu" ile karşılaştılar. Zira, yapılan yatırımların seçiminde kaynak israfı önlenmiyordu. "Gölge Maliyet" adı altında ölçek yaratmaya çalıştılar. Başarılı olamadılar. Sovyet Sistemi "kaynak israfı nedeniyle" geri kaldı ve sonunda çöktü. Halbuki serbest piyasa ekonomilerinde, faiz tek başına ölçek sorununu çözüyordu.
3. Faiz-Para Miktarı-Kur seviyesi arasında, doğrudan ekonomik ilişki var. Para miktarı arttıkça faiz seviyesi düşüyor. Faiz düştüğü zaman, piyasaya giren likidite dövize talep yaratıyor, kurlar yükseliyor. Kuru dengelemek isteyen para otoriteleri faizi, uluslar arası faiz (libor) den yüksek tutmak zorunda. Aksi taktirde yükselen kurlar ve artan enflasyondan ekonomi kurtulamıyor.
4. Faiz seviyesi ile yatırımlar arasında matematik ilişki var. Faizler düştüğü zaman, yatırımlar artıyor.Artan yatırımlar sayesinde ülkenin sanayi sermaye birikimi yükseliyor ve istihdam artıyor. Faiz-yatırım arasında önemli bir paradoks mevcut. Yatırım sermayesi sınırlıdır. Bu sınıra ulaşıldığı zaman faiz düşürmek yatırımları artıramıyor.
5. Rekabet düzenini kuramayan ekonomilerde faiz kaldırıldığı zaman karaborsa ortaya çıkıyor. Zira stok finansman maliyeti sıfır oluyor. Tekelci üretici talebi kötüye kullanıyor.
6. Faiz sayesinde işletmeler ve bireyler sermayeyi israf edemiyor. Zira sermayenin maliyeti olan faiz, ödenmek zorunda kalınıyor. Yatırımcı, kullandığı kredinin faiz maliyetinden daha fazla getiri elde etmediği taktirde zarar ediyor. Zarar etmemek için hesabını iyi yapmak zorunda kalıyor. Sermaye israfı önleniyor.
7. Faiz, tüketim birimlerini tasarrufa sevk ediyor. Faiz yok sayılır ise tüketiciler hak ettiğinden daha fazla tüketiyor. Tasarruf edenlerin gayreti boşa çıkıyor.
8. Faiz sayesinde yastık altına giren tasarruflar bankaya akıyor. Enflasyon üzerinde faiz verilmediği taktirde tasarruflar ekonomiden soyutlanıyor. Hiç faiz olmadığı zaman banka sistemi ilave mevduat yaratamıyor. Yeterli mevduat olmayınca yatırımlar finanse edilemiyor.
Görülüyor ki, faiz modern ekonominin vaz geçilmez unsurudur. Faizi yasak eden anlayışın, ekonomi bilimi ile bağdaşır tarafı yoktur.
