Ekonomi insanın cebine hitap ettiği için, herkes kendine göre değerlendirme yapar.
1. İş bulan işsiz bir insan için ekonomi düzelmiştir. Ancak, bir süre sonra aldığı ücretin yeterli gelmediğini görünce, ekonomiden şikayet başlıyor.
2. Emekli maaşındaki artıştan en çok emekliler keyf alırlar. Ancak, bir süre sonra, artan maaşın bir işe yaramadığını görecek ve ekonomiden şikayet edeceklerdir.
3. Zarar eden iş adamı için, ekonomi kötüye gidiyordur. İşi yolunda olanlar için ekonomik durum harikadır.
4. Borç ile emlak satın almış, tasarrufunu dolar olarak tutmuş kişiler için enflasyon sorun değildir. Ancak sabit gelirliler, enflasyon nedeniyle her gün fakirleştiklerini görürler. Enflasyonu, kriz olarak algılarlar.
Örnekleri çoğaltmak kolay. Ekonomi bilimi açısından ise sorunlar farklı değerlendirilir.
1. Ekonomist için en önemli sorun DEFLASYON dur. Deflasyon dönemlerinde, fiyatlar düşer. Stoklar artar. Stoğu artan üretim birimleri işçi çıkarır. İşsizlik ve eksik istihdam oranı artar. Krediler tahsil edilemez. Bankalar batar... Bu nedenle, ekonomistler, deflasyon yerine düşük oranlı bir enflasyonu tercih ederler.
2. İkinci sorun durgunluktur. Eğer durgunluk dönemi, düşen konjonktüre rast gelmiş ise, ekonomi deflasyona maruz kalabilir. Bu nedenle, durgunluğu aşmak için para ve maliye politikalarına baş vurmak gerekecektir.
3. Bizim gibi kalkınmakta olan ekonomiler için, üçüncü sorun ORTA GELİR TUZAĞI dır. Orta gelir tuzağına yakalanan ekonomiler kolay kurtulamıyor. Günümüzde, orta gelir tuzağı 10 bin dolar, fert başına hasıla ile ölçülüyor.
4. İşsizlik. İşsizliğin gerçek nedeni Emek/Sermaye oranındaki bozulma dır. Artan nüfusa bağlı olarak emek artmaktadır. Eğer aynı oranda sermaye artmaz ise, Emek/Sermaye formülünün payı artacak ve optimal noktadan sonra işsizlik başlayacaktır. İşsizin, işsiz kaldığı dönem bir daha yakalanamadığı için, toplumun zararı büyük oluyor.
5. Ekonomik büyüme, ekonomistleri memnun eder. Ne pahasına olursa olsun ekonomik büyüme tercih edilir. Çünkü, ekonomi büyürken üretim artıyor, artan üretim daha çok çalışana iş veriyor. Türkiye için ölçü saptanmıştır. Yüzde bir büyüme, Türk Ekonomisinde 170 bin kişiye iş veriyor. Türkiye her yıl, nüfus artışından dolayı bir milyon insan emek piyasasına katılıyor. Bir milyon insana iş vermek için Türkiyenin her yıl, yüzde 5 den fazla büyümesi gerekiyor.
6. Bizim gibi ekonomilerde, yönetim sorunu yaşanır. Ekonomik yönetim sorununu ifade eden göstergeler vardır. En önemli gösterge, ticari anlam taşıyan malın piyasada bulunamıyor olmasıdır. İkinci sırada, karaborsa gelir. Serbest piyasa ekonomisinden uzaklaştıkça ikili fiyatlar oluşur. İkili fiyatlar başladığı andan itibaren, ekonominin iyi yönetilemediği anlaşılır.
7. Bütçe açığı ve Cari açığın birlikte olması, ekonominin kötüye gittiğine işaret sayılır. Uzun süre, iki açık birlikte olamaz. Oluyorsa, ekonomi yönetimi başarısızdır.
