11 Ekin 1922 de imzalanan Mudanya Mütarekesi’yle
Doğu Trakya’nın, Edirne ile birlikte Türkiye’ye teslim edilme
Sine karar verildi.
Doğu Trakya’nın, üstelik kurşun atmadan, Yunan işgalinden
Kurtulması, Batı'da, "Türklerin yeniden Avrupa’ya dönüşü"
olarak görüldü. 13 Kasım'da LOZAN’da toplanmaya karar
verildi. İsmet Paşa Lozan’a giderken, İstanbul ve boğazlar
hala İngiliz işgalindeydi. 15 EYLÜL 1922'de Çanakkale'ye
giren Türk birliklerinde korkan İngilizler, Türklerin ateşle
karşılanması için Fransa, İtalya birliklerini Çanakkale'den
çekmeye başladılar, İngiltere'ye asker vermediler.
29 Eylül günü Çanakkale'de İngiliz ve Türk orduları
burun buruna geldi. İkinci Çanakkale Savaşı’nın çıkması
an meselesiydi. Savaşı önleyen "Barış dehası" ATATÜRK
Oldu. General Charles Harington’nun son dakika boyun
eğeceğini hesaplayıp kestiren M. Kemal şöyle diyordu: İngiliz dün kımıldayamadı, yarın da kımıldayamaz. Bu düşünceden şu sonuç doğdu. Kararlaştırılan bir işaret üzerine iki seçkin Türk alayı dipçiklerini havaya, namlularını yere çevirmiş olarak İngiliz mevzilerini üzerine yürüyecek, İngiliz uyarılarına aldırmayacak sessizce mevzileri aşarak tek el bile ateş etmeyecek. Atatürk dünyada savaş tarihinde görülmemiş bir yola başvurmuş savaş aracı silahı, barış aracına dönüştürmüştü.
Atatürk’ün silahların namlularını aşağıya dinciklerini yukarı çevirmiş askerleri savaşsız, kansız, ölümsüz bir zafer kazandı. Böylece
BOĞAZLAR VE İSTANBUL’UN kurtuluş yolu açıldı. Nitekim
İşgalciler 2 EKİM 1923’te ATATÜRK’ÜN ifadesiyle ‘geldikleri
gibi gittiler’
Lozan Anlaşması’na ek tahliye Protokollerine göre İstanbul ve boğazlardan derhal çekilecekti. 6 hafta içinde Türk Toprakları boşaltıldı, 6 Ekim 1923‘de Şükrü Naili paşa komutasındaki TÜRK orduları görkemli bir törenle İSTANBUL’U GERİ ALDI. Bu bir anlamda İstanbul’un ikinci fethiydi, Atatürk de ikinci Fatih.
SON
