Karadeniz’de fındık konuşulurken çoğu zaman tek bir beklenti olur:
Fiyat artsın.
Elbette üreticinin emeğinin karşılığını alması gerekir. Ancak fındık meselesi sadece fiyatın yükselmesiyle çözülebilecek kadar basit bir konu değil.
Ali Babacan’ın yaptığı bir uyarı bu noktada önemli:
“Fiyat belli bir eşiği geçerse dünyada yeni rakipler doğar.”
Bu aslında tarım ekonomisinin temel kurallarından biridir.
Bir ürün aşırı kazançlı hale gelirse, dünya o ürünü üretmek için hızla harekete geçer.
Bugün Gürcistan, Azerbaycan, Şili ve hatta bazı Avrupa ülkeleri fındık üretimini artırmaya çalışıyor. Çünkü dünya çikolata ve gıda sanayisi için fındık vazgeçilmez bir hammadde.
Eğer Türkiye dengeli bir politika izlemezse, bugün sahip olduğu küresel üstünlüğü kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilir.
Bu nedenle yapılması gereken şey çok net:
Üretici kazanmalı
İhracat rekabetçi kalmalı
Dünya pazarındaki liderlik korunmalı
Yani mesele sadece fiyat açıklamak değil, doğru dengeyi kurmak.
Karadeniz için fındık bir ürün değil, bir ekonomik sistem.
Ve bu sistem doğru yönetilmezse, yıllardır sahip olduğumuz avantaj bir gün elimizden kayıp gidebilir.
Unutmamak gerekir ki tarımda güç, sadece üretmekten değil,
doğru strateji kurmaktan gelir.
