Dalda Fındık, Cepte Umut: Bir Memleket Meselesi
Simmel’in romanlarında karakterler hep bir varoluş mücadelesi içindedir. Ama o mücadele sadece silahla ya da casuslukla olmaz; çoğu zaman bir "hayatta kalma" ekonomisidir. "Papaz her zaman pilav yemez" felsefesi, Ordu’nun fındık bahçelerinde en sert haliyle karşımıza çıkar. Çünkü fındık, bizim için sadece bir bitki değil; çocuğun okul harçlığı, gencin düğün parası, evin kışlık rızkıdır. Yani fındık, Ordu’nun asıl "havyarıdır".
Simmel, totaliter rejimlerin emeği sömürmesine her zaman karşı çıkmıştı. Bugün fındık ekonomisini konuşurken sadece "rekolte" ve "randıman" sayılarına boğulmak, o emeğin ruhunu ıskalamaktır. Fındık; güneşin altında dökülen terin, dik yamaçlarda verilen mücadelenin ve hasat sonunda gözü yollarda beklenen o hak edilen karşılığın adıdır.
Rakamların Ötesindeki Gerçek
Dünya fındık üretiminin merkeziyiz ama kendi fındığımızın kaderini tayin ederken Simmel’in romanlarındaki o çetin pazarlıkların ortasında buluyoruz kendimizi. Bir yanda küresel piyasalar, diğer yanda toprağına sadık üretici... Simmel, "Bir toplumun adaleti, o toplumun en çok emek verenine ne verdiğiyle ölçülür" derdi. Fındık bahçesi, bizim adalet terazimizdir. O terazi doğru tartarsa, Ordu’nun yüzü güler; o terazi şaşarsa, sadece fındık değil, bir kentin neşesi de dalında kurur.
Haftanın "Ekonomik ve Enerji Dolu" Tarifi:
Bahçeden Sofraya "Fındık Sütü"
Madem fındığın ekonomisini konuşuyoruz, onu en katma değerli ve en doğal haliyle kullanalım. Hem Simmel’in Avrupa mutfağına uygun hem de bizim fındığımıza yakışır bir şifa kaynağı yapalım.
Malzemeler:
1 su bardağı çiğ (kavrulmamış) iç fındık, 4 su bardağı su, bir tutam tuz, (isteğe göre tatlandırmak için) bir tatlı kaşığı bal.
Hazırlanışı:
Çiğ fındıkları bir gece önceden suda bekletin. Sabah suyunu süzüp, fındıkları 4 bardak taze suyla birlikte mutfak robotunda (blender) bembeyaz bir süt olana kadar çekin. Karışımı ince bir tülbentle süzün. Kalan fındık posasını atmayın, kurabiyelerinize ekleyin; çünkü Simmel’in mutfağında israfa yer yoktur! Bu süt, bahçede çalışan emekçinin de, ders çalışan öğrencinin de asıl yakıtıdır.
Bir Satır Arası Notu
Bu hafta fındığın çıkışlı inişli fiyatlarını konuşurken, o bir kilo fındığın arkasındaki binlerce yıllık emeği ve doğanın cömertliğini hatırlayın. Simmel’in dediği gibi: "Para, her kapıyı açabilir ama toprağın bereketini satın alamaz."
Yazımızı emeğin şairi Enver Gökçe’nin o güçlü dizeleriyle bitirelim:
"Bizim de günümüz gelir
Bahçelerimizde fındık dalları eğilir
Emeğin, alın terinin hakkı
Bir gün mutlaka verilir."
Fındığın değerini bulduğu, üreticinin alın terinin hakkını aldığı günler yakın olsun.
